Η Μαντάμ

Βιβλία / Κριτικές / Ελληνική Λογοτεχνία

Η Μαργαρίτα Δούκα είναι μια γυναίκα της διπλανής πόρτας, με σχέση, καριέρα, όνειρα, εμπιστοσύνη στους ανθρώπους. Εκείνη η μέρα που ξημέρωσε όμως σήμανε την αρχή μιας περιπέτειας που θα την οδηγούσε πίσω από τα σίδερα.

Εκεί, μακριά από τη ζωή που μέχρι τότε ήξερε, κάτι νέο ένιωθε να γεννιέται μέσα από τα σπλάχνα της. Εκείνο που δε γνώριζε η Μαργαρίτα ήταν αν αυτή η αλλαγή στη ζωή της θα την έκανε έναν άνθρωπο ξαναγεννημένο και αγγελικά πλασμένο ή αν, φτάνοντας στο βάθος του πυθμένα, θα ξαναγεννιόταν σαν ένας δαίμονας. Μοναδικό φως στο σκοτάδι που την αγκάλιαζε η Μαντάμ, ένα αερικό που έμελλε να είναι ο καθοριστικός σταθμός στην πορεία της.

Ποιο ήταν το μυστικό αυτής της κοπέλας, που την κρατούσε δεμένη με αλυσίδες; Και ποιος ήταν στην πραγματικότητα ο Αλέξανδρος, που θα άλλαζε τη ζωή αυτών των γυναικών;

Από το μεγάφωνο ακούστηκαν δύο ονόματα που ήταν πολύ γνώριμα σ’ εμάς. Ξένα μεν, αλλά ήταν στον θάλαμό μας. Αποφυλακίζονταν και οι δύο, κι εμείς, κλειδώνοντας στο κουτάκι του μυαλού μας τα πάντα, αφήσαμε έξω μονάχα τη χαρά. Για εκείνες που θα γεύονταν την ελευθερία τους. Αναστέναξα βαθιά, λες και προσπαθούσα να μυρίσω μέσα από εκείνες λίγο καθαρό αέρα. Ελεύθερο αέρα. Η Μαντάμ μού σιγοψιθύρισε στο αφτί: «Όλα θα πάνε καλά».
Ήταν η πρώτη φορά μετά από τόσο καιρό στη φυλακή που άρχιζα να το πιστεύω…

Η κριτική μας

Ο τίτλος του βιβλίου είναι «η Μαντάμ», που σημαίνει «Κυρία». Διαβάζοντάς το, καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως η κεντρική έννοιά του είναι να στέκεσαι γερά στα πόδια σου, ό,τι φουρτούνες και να σου φέρει η ζωή, παραμένεις όρθια και τις αντιμετωπίζεις, με όλη τη δύναμη της ψυχής σου, πάντα με το κεφάλι ψηλά.
Πέρα από το πολύ δύσκολο θέμα που είναι ο εγκλεισμός στις φυλακές, η ιστορία αυτή σφύζει από επιθυμία για ζωή. Οι λεπτομερείς περιγραφές των συνθηκών διαβίωσης όσων έχουν καταλήξει να είναι κρατούμενοι, ίσως κάποιους από εμάς να σοκάρουν, αλλά ανταποκρίνονται στη πραγματικότητα γιατί βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα, που η συγγραφέας κατόπιν έρευνας έφερε στο φως. Η αλήθεια είναι πως οι περισσότεροι από μας έχουμε άγρια μεσάνυχτα όσων αφορά αυτές τις συνθήκες εξαθλίωσης που βιώνουν στα σωφρονιστικά ιδρύματα. Κι αυτό πολύ πιθανόν γιατί από επιλογή μας, δεν θέλουμε να ξέρουμε.
Είτε αυτά τα πλάσματα φταίνε είτε όχι, που βρίσκονται σε αυτά τα ιδρύματα η μόνη αλήθεια είναι πως το σωφρονιστικό σύστημα της χώρας μας πάσχει σε πολύ μεγάλο βαθμό, και δεν διορθώνεται κάνοντας απλά τα στραβά μάτια.
Αν και είναι η πρώτη συγγραφική προσπάθεια της κυρίας Νικολοπούλου το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό. Δεν είναι ένα απλό μυθιστόρημα, το συγγραφικό στυλ διαφέρει κατά πολύ από τα συνηθισμένα. Καταφέρνει όμως να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, μέχρι τη τελευταία σελίδα του, όπου υπάρχει φυσικά και η κορύφωση.
Μια αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, μέσα από τα μάτια της ηρωίδας. Έτσι καταφέρνει και μας δίνει μια αρκετά αντικειμενική εικόνα του τι μπορεί να βιώσει κανείς και τι ακριβώς μπορεί να αισθανθεί, όταν το σύστημα δείχνει το πιο σκληρό του πρόσωπο.
Το βιβλίο αυτό μπορεί να διαβαστεί από όσους έχουν ανοιχτό μυαλό και δεν είναι έτοιμοι να καταδικάσουν και να αναθεματίσουν μια μερίδα ατόμων που έχουν παρανομήσει. Είναι μια βουτιά στην αλήθεια, που βρίσκεται πίσω από κλειστές πόρτες.