Σασμός

Βιβλία / Κριτικές / Ελληνική Λογοτεχνία

Ο άντρας σηκώνει το χέρι του και σημαδεύει. Οι επτά πυροβολισμοί που ακούγονται ωχριούν μπροστά στην κραυγή του παιδιού: «Πατέρα…». Αλήθεια ή πλάνη; Τυχαίο γεγονός ή βεντέτα; Οι καταστάσεις περιπλέκονται και παίρνουν ανεξέλεγκτη τροπή. Ακολουθεί δεύτερος θάνατος – αυτήν τη φορά μια γυναίκα. «Τις γυναίκες και τα κοπέλια δεν τα σκοτώνουν. Αλλού να ψάξετε για τον φονιά. Όχι στη βεντέτα…» Τα λόγια των μυστών ακούγονται ουτοπικά. «Πάρε την κοπελιά μας και αλαργέψετε αμέσως από την Κρήτη. Δεν θα αργήσει να γίνει κι άλλο κακό. Φύγετε…» Μια μάνα μαζί με την κόρη της, εν μία νυκτί, εξαφανίζονται από προσώπου γης.

Ένα κλειδί μένει κρεμασμένο στην πρόκα του τοίχου και μια μαντινάδα στέκει ατελείωτη. Όρη και θάλασσες, τραγούδια και κατάρες, οργή και χάδι. Μέσα στις αντιθέσεις της φωτιάς, οι άνθρωποι χτίζουν τα όνειρά τους. Ωστόσο, η θέληση και το πάθος δεν αρκούν. Τα πάντα μπορούν να ανατραπούν ακαριαία. Ένας ατέρμονος κύκλος αίματος συνεχίζεται και η παλιά βεντέτα, σαν εφιάλτης, σκορπά τον τρόμο ανάμεσα σε δυο χωριά της Κρήτης. Οι λέξεις ποτέ δεν είχαν αρκετή δύναμη για να περιγράψουν τόσο ακραία συναισθήματα. Τι θα μπορούσε να επιφέρει τη συμφιλίωση, τον πολυπόθητο Σασμό;

Η κριτική μας

Για να πω την αλήθεια, δεν είχα ιδέα πως υπήρχε ο Σασμός στη Κρήτη. Μόνο η στυγνή και αιματηρή βεντέτα. Και τι είναι τελικά αυτό; Ακριβώς το αντίθετο της βεντέτας, η άγνωστη παράδοση των Κρητικών που επιβιώνει μέχρι τις ημέρες μας και υπαγορεύει την μεσολάβηση σε συμβιβασμούς για να μην κλιμακωθεί η βία στα χωριά του Ψηλορείτη. Κάποια επιφανή και αξιόπιστα άτομα της κρητικής κοινωνίας αναλαμβάνουν εδώ και μισό αιώνα περίπου τον ρόλο του «ειρηνοποιού» και μεσολαβούν και συμφιλιώνουν, να «σάσουν» δηλαδή τις αντιμαχόμενες πλευρές για να μη μιλήσουν τα όπλα.

Θεωρείται ένας πολύ αποτελεσματικός τρόπος για να σταματήσει αυτή η αιματηρή γραμμή της αυτοδικίας.

Με αυτό το κοινωνικό θέμα καταπιάνεται ο συγγραφέας μας αυτή τη φορά.

Και ό,τι και να πούμε για αυτό το βιβλίο είναι πραγματικά λίγο.

Μια ολοζώντανη γραφή που κυριολεκτικά τα «σπάει». Τόσο η υπόθεση-που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα-όσο και η αφήγηση είναι συγκλονιστικά. Από τις πρώτες γραμμές του βιβλίου συν-βιώνουμε όλες τις καταστάσεις μαζί με τους ήρωες, που πολλές φορές είναι γροθιές στο στομάχι και μας κόβει την ανάσα.

Ένα βιβλίο που τα έχει όλα, συναίσθημα, γρήγορη και δυναμική πλοκή που ξεκινά από τις πρώτες κιόλας γραμμές του, ανατροπές, αγωνία, που χτυπάει κόκκινο, παραστατική περιγραφή, με έντονες εικόνες και γεμάτες από το άρωμα της Κρήτης και όχι μόνο, ολοζώντανους διαλόγους και χαρακτήρες.

Είναι τόσο μεγάλη η ένταση της γραφής του συγγραφέα που κάποιες φορές ο αναγνώστης θα βρεθεί σε σημείο να μην αντέχει να διαβάσει αμέσως παρακάτω.

Η αιτία της βεντέτας αλλά και το ποιος είναι ο δολοφόνος αποκαλύπτονται στο τέλος και η δύναμη της συγχώρεσης καταφέρνει και μετατρέπει αυτή την αιματηρή αντιπαράθεση γεμάτη θάνατο σε δρόμο που οδηγεί μόνο στη ζωή.

Τολμώ να πω πως θα μου άρεσε η ιδέα να το έβλεπα να παίρνει σάρκα και οστά σαν εβδομαδιαία μίνι-σειρά με ξένη συμπαραγωγή φυσικά.